Naprawdę gorąco bym pragnął, by w tym moim "świecie baśni" były tylko "dobre wibracje", i samo "ach!" i "och!". Jednak niestety, "life is brutal i full of zasadzkas" ;) i jest tak także w kręgach tych mich bajarskich pasji, że niekiedy wdziera się w nie także... przeraźliwy zgrzyt. Takim przeraźliwym zgrzytem, burzącym piękno i harmonię tego mojego świata pasji był zakup książek z kociewskimi legendami. Wybierając się na Kociewie na krótkie babioletnie ;) wakacje, zaopatrzyłem się w odpowiednią dla mych bajarskich pasji literaturę - zakupioną w znakomitej pomorskiej księgarni internetowej Czec.pl (którą bardzo, bardzo polecam!). Były to w sumie trzy książki. Jedna to "Legendy kociewskie" Janusza Szalewskiego - tą na razie zostawiam "na boku". Pozostałe zaś to dwa z trzech tomów (trzeci w planach) "Legend z serca Kociewia" Reginy Kotłowskiej. I nimi się dziś zajmę...
Oba tomiki skromne - około 100 stron każdy, format standardowy dla książek, twarda oprawka. Każdy z nich z osobna kosztuje... aż 40 zł, co, biorąc pod uwagę ich szczupłość, jest ceną mocno przesadzoną. Bardzo wiele sobie jednak po tych książeczkach obiecywałem. Po pierwsze dlatego, że Kociewie - choć znam je dość słabo - ma bardzo bogatą kulturę regionalną. Po drugie dlatego, że autorka jest cenioną regionalistką kociewską. Po trzecie wreszcie, że wydało je cenione pomorskie wydawnictwo "Region", które ceniłem dotąd bardzo za poziom publikacji i za wkład w pielęgnację i upowszechnianie kultury regionów Pomorza. Tym razem jednak, niestety, bardzo srodze się zawiodłem - czuję potworny niesmak i rozgoryczenie - bowiem wydałem na obie książki sporo kasy, której... zdecydowanie nie są warte!
Pierwsza "lampka ostrzegawcza" zapaliło mi się gdy zauważyłem, że w pierwszym tomiku - na stronce z informacjami wydawniczymi - brakuje danych o autorstwie ilustracji wewnątrz tomiku, a tylko o projekcie okładki.. W drugim zaś mętny zapis: "projekt ilustracji wykonała....." Ilustracje zaś to w znacznej mierze dziwaczne kolaże - a ponieważ wiedziałem, że ostatnio wydawnictwo to zaczęło się uciekać do obrazków tworzonych przez AI (niestety!), zacząłem podejrzewać, że tak jest i tym razem. Podzieliłem się swymi zastrzeżeniami z wydawcą - na co otrzymałem "średnio sympatyczną", nieco niestety... drwiącą odpowiedź, że zapewniają, że ilustracje wykonała ich graficzka, ale jeśli dostrzegam w tym AI, to znaczy, że... efekt jest, jaki miał być i że odczytują to jako... komplement! No, jeśli skojarzenia z "twórczością" z AI są "komplementem" to... No, ten tego... :(
Niestety, tego najczęściej obecnie brakuje, ale dotąd wydawnictwo "Region" naprawdę się starało, by były to książki, które "czuć regionem". Nieraz bywały to ilustracje bardzo proste, amatorskie - i to mi znacznie bardziej odpowiada, niż tandetny styl "modern", niż jakieś odjechane pomysły na dziwaczne kolaże, w których pojawiają się na przykład... tuje wyrastające wysoko ponad krzyżacki zamek! Cholera! Skąd tuje w średniowiecznym kociewskim krajobrazie, i to tak komicznie przerośnięte? Jakieś wizje, przy których tylko brakuje... informacji o zastosowanych przez twórcę "używek", jak to praktykował mistrz Witkacy. ;) ZERO "klimatu" legend, magii starych opowieści i samego Kociewia!
Postanowiłem jednak dać tym książeczkom szansę mimo wszystko, "nie oceniać po okładce". Pojechały więc ze mną na Kociewie - dopiero tam chciałem je poczytać, by "wejść w magiczny świat" podań regionalnych w ich "naturalnym otoczeniu". I to był błąd! Niestety, kosztowny błąd! To, co określono w tytule mianem "legend" jest w gruncie rzeczy jakimiś tylko - mniej czy bardziej udanymi - opowiastkami z przeszłości regionu. Trudno tu znaleźć jakąś prawdziwą "legendę", z wyczuwalną tradycją i klimatem. Większość trudno w jakikolwiek sposób powiązać z tradycyjnym przekazem regionalnym, z dziedzictwem kulturowym. Opowiastki, niestety, tworzone "na siłę", aby coś tam napisać - bez właściwego legendom uroku, bez krzty "magii". Napisane z niewątpliwym i budzącym szacunek znawstwem regionu i jego dziejów, ale zupełnie bez "efektu wow". Rzetelna wiedza - jestem na tak, także w połączeniu z legendami, ale brak tu zupełnie tego, czego oczekuję po legendach. Czuję się więc głęboko rozczarowany.
Po 20 stronach czułem się jak na lekkim kacu, po 30 - mocno znużony... Dobiła mnie mocno "zajmująca legenda" o tym jak to. I naprawdę da się w całości ją zamknąć w takim prostym zdaniu: przejezdni rycerze krzyżaccy spiskowali w leśnym zameczku, któremu z oddali przyglądał się Jan z Janii (postać historyczna, szlachetny rycerz polski bardzo ważny w historii Kociewia). I, cholera, dosłownie nic więcej, nic z tego dalej nie wynikło! Ot rycerz postał, postał, popatrzył na zameczek, napatrzył się i odjechał! I za to dałem 80 złotych? Wraz z końcem kolejnej opowiastki na stronie 42 już poważnie żałowałem zakupu i... najchętniej bym zwrócił towar, ale - no niestety - upłynęło mi już ustawowe 14 dni i... Ech, 80 zł "psu pod ogon"! :(
Trudno nazwać recenzją taki tekst, jak ten, gdy książkę dopiero czytam. A raczej... usiłuję czytać - jestem tak maksymalnie zniechęcony, że... No, nie mam chęci, by brnąć w to dalej - nawet jeśli w pierwszym tomiku natrafiłem na dosłownie jedną jako-taką (!) bajędę, nieznaną mi wcześniej, a dającą jakąś nadzieję, że jeszcze coś w tej "marności nad marnościami" znajdę. Bardzo blada i wątła to nadzieja, gdzieś... na granicy zgonu. Historycznie - ujdzie. Bajarsko - zupełna porażka! :( Moje rozczarowanie jest gigantyczne! Mam w swoich zbiorach naprawdę wiele książek wydawnictwa "Region", i naprawdę bardzo cenię, bo jedna lepsza od drugiej. A tym razem tak bardzo zawiedli. Na moich bajarskich półkach mam pewnie najmarniej dwie setki książek z bajędami i legendami. "Legendy z serca Kociewia" - z autentyczną przykrością - jestem zmuszony zaliczyć do... powiedzmy nawet: piątki najsłabszych pozycji, z jakimi miałem do czynienia! Naprawdę mnie od legend i bajęd trudno oderwać - a tu jest rzadki przypadek, że... próbuję się zmusić do czytania i wykrzesać w sobie resztkę nadziei, że może jednak warto choć trochę.
Autorka jest bez wątpienia - podkreślam jeszcze raz - świetną regionalistką. Wydaje mi się jednak, że "świata baśni i legend" zwyczajnie... "nie czuje". Wyczuwam, że bliskie jej są raczej gawędy, nie bajędy, że nawet do podań ludowych ma bardzo "suche" podejście, że... nie potrafi "czarować" odbiorcy - na pewno nie takiego, który nastawił się na bajędy i legendy, jak ja. Owszem, gawędy też uwielbiam, ale... No, myślę, że tu pomylono jedno z drugim. I to jest katastrofa! Nie każdy świetny regionalista - gawędziarz nadaje się do opowiadania bajęd i legend. Myślę, że autorka na tym poległa zupełnie.
W chwili obecnej nie wiem, co dalej z tymi książkami... Czy może księgarnia zgodzi się na zwrot (o ile znajdę paragon)? Czy pozostaną na mojej półce? Czy spróbuję jednak poczytać, czy może sprzedać je lub wydać? Miło by było odzyskać 80 zł - bo myślę, że naprawdę nie są tyle warte. Niestety. Sam nie wiem, kiedy ostatnio byłem aż tak bardzo rozczarowany! No cóż... :( Większą nadzieję wiążę jedynie z tą inną książką wraz z tymi nabytą, nie tak cenionego może regionalisty, ale bajarsko raczej zdecydowanie ciekawszą, czego już popróbowałem. Jednak z tym poważnym mankamentem, że ilustracje typowo i na pewno z AI, bo tak to zostało określone. No cóż...
Brak komentarzy:
Prześlij komentarz