O Lednej Górze i skarbie w niej ukrytym

Lednica to piękne miejsce. Przeplata się tu naturalne piękno krajobrazu i piękno historii. Dla mnie to nie tylko jedno z najpiękniejszych naszych jezior, ale też - i jezioro, i wyspa na nim, i cała okolica - są jakby sanktuarium, świątynią przyrody i naszych dziejów. Nasz mistrz literatury, Kraszewski, w swojej "Starej Baśni" określił je "świętą Lednicą" - i takie jest ono też dla mnie. Bardzo lubię bywać nad Lednicą i zawsze w tych odwiedzinach jest jakiś, mniejszy czy większy, element mistycyzmu. Jest dla mnie święta i już - tak ją odbieram, tak przeżywam i tak lubię ją tytułować. Dlatego z wielką radością tam też występuję - wcześniej kilkakrotnie podczas "Nocy Kupały na Lednicy", teraz zaś dostałem zaproszenie na drugą stronę jeziora, do samej Lednogóry.. 

W miejscu takim, jak to, w sposób zupełnie naturalny, rodzą się także piękne legendy, bo jest Lednica takim miejscem magicznym, bardzo inspirującym. Najbardziej znaną lednicką legendą jest ta o złotym tronie Bolesława Chrobrego - poddano ją głębokiej analizie badawczej nawet w "Studiach Lednickich". Był to tron nie byle jaki - dar od cesarza Ottona III (na którym niegdyś zasiadał sam cesarz Franków, Karol Wielki). Chrobry przywiózł go na Lednicę aż z dalekiego Akwizgranu. Potem, jak podano w stareńkiej tej bajędzie, zatopiono go w wodach jeziora, by ustrzec skarb ten przed grabieżą przez najeźdźców Ale nie jest to ani jedyna legenda związana z Lednicą, ani też nie jedyny skarb ukryty w tej ziemi! I niejedna jej tajemnica - a tajemnice te zgłębiam i przekazuję od lat. 

Chcę wam dziś o nich nieco opowiedzieć. Ostatnia wizyta w Lednogórze bowiem, i spotkanie z cudownymi dzieciakami, zainspirowała mnie do "chwycenia za pióro". Opowieść moja może nie jest doskonała literacko - jest napisana "ad hoc" i zapewne należałoby ją dopracować, ale... Poczytajcie!
(słowniczek trudniejszych wyrazów na końcu)

----------

Było to dawno, dawno temu - w czasach, gdy ledwie położono pierwsze zręby pod budowę naszego państwa. Wiemy dobrze z kart starych kronik, jak to się zaczęło jak Lech natrafił na gniazdo Orła Białego i założył gród, nazywając go Gniezdnem, dzisiejsze Gniezno. Jego państewko było zapewne niewielkie - całe może by się dało zmieścić na obszarze obecnego Powiatu Gnieźnieńskiego, był to ledwie zalążek, jakby "płód" późniejszej Wielkiej Polski. Gdy już osiadł i umocnił się na wyniosłym pagórze, leżącym pomiędzy jeziorami Jeleń i Bielidło, które później nazwano jego imieniem, zaczął rozsyłać też swych ludzi po całej okolicy. Słał i wojów, mających strzec rubieży księstwa, i kmieci, by zajmowali ziemie, budowali dla siebie sioła, karczowali puszczę pod pola.

Razu pewnego niewielki oddział lechickich wojów stanął nad pięknym i rozległym jeziorem, o dzień drogi od Gniezdna ku zachodowi leżącym. Rozbili swój obóz na szczycie wyniosłego wzgórza nieopodal jeziora, skąd rozciągał się szeroki widok na całą okolicę - nie tylko dając bezpieczeństwo, ale i ciesząc oczy. Spodobały im się bardzo te strony. Szedł wieczór, nazbierali więc czym prędzej drew i zaczęli rozpalać ogień, by się ogrzać. Wkrótce wysoko wznosiły się płomienie, wyżej jeszcze, niczym świetliki, unosiły się z nich malutkie iskierki niesione wiatrem. A jednak od jeziora szedł ziąb... Bo choć wzgórze było miejscem bezpiecznym, pozwalającym widzieć daleko okolicę, to jednak przy tym niemal łysym, puszcza nie osłaniała tu od wiatru i chłodu.

- Piękna to ziemia, i oziero wspaniałe, no ledno tutaj, ziąb straszny! - narzekał woj Lestek, ledwie nie szczękając zębami z zimna. Dorzucił przy tym spore polano do ognia.
- Ano ledno, i woda też lednica taka, że aż mi palce kostniały, gdy jej w wemborek brałem - dorzucił Bogusław.
Napełniał właśnie wodą kociołek i brał się za warzenie smakowitej strawy. Inny z wojów w tym czasie oprawił dwa ustrzelone po drodze trusie. O, smakowitej uczty się spodziewali, bo króliczkom sadła nie brakowało - spasione były tej jesieni należycie, na przetrwanie srogiej zimy gotowe. Gdy woda w kociołku zawrzała i zaczęła wesoło bulgotać, wrzucił kawały mięsa i kości. Bogusław zaś obficie sypnął kaszy z woreczka i ziół przeróżnych dodał dla smaku. 

W Lednogórze, nad "świętą Lednicą"

Nie ma dla mnie zbyt małych miejscowości, zbyt skromnych miejsc, by wystąpić! Przeciwnie! Zawsze miałem pragnienie docierać tam, gdzie oferta kulturalna na miejscu jest skromna - właśnie do małych miejscowości. Z ogromną radością więc przyjąłem zaproszenie do świetlicy wiejskiej w Lednogórze. 

Właściwie do ostatniej chwili nie wiedziałem, po które opowieści sięgnąć, więc miałem ich na podorędziu kilka, Ostatecznie zdecydowałem się na gnieźnieńskie - o rusałce z Koszyka i o zaklętej księżniczce z zamku gnieźnieńskiego. Ta druga bajęda - napisana przez naszą koleżankę, Izę - miała w Lednogórze w zasadzie premierę - przynajmniej w tej oprawie graficznej i w naszym repertuarze. Pierwotnie powstała w czasach, gdy zaczynaliśmy swą przygodę z teatrzykiem kamishibai w Centrum Aktywności Społecznej "Largo". No i... czy jest ktoś jeszcze tak szalony, żeby robić premierę sztuki na wsi? ;)